Zwarte Piet

november 17, 2010

Gezellig wandelen op het strand, hand in hand
Ik heb het wel eens zien gebeuren, in een deel van ons land waar wat minder donkere medemensen wonen. ‘Kijk mam, Zwarte Piet!’, riep een ventje terwijl hij naar de overkant van de straat wees waar een nietsvermoedende neger liep. Het jongetje kreeg een kleine draai om de oren. De neger liep vlug verder. Kop in de kraag.

Laten we er geen doekjes om winden: Sinterklaas, zoals dat in z’n huidige vorm wordt gevierd, heeft racistische trekjes. Misschien is racistisch een wat al te zwaar woord, maar het is op z’n minst genant te noemen. Zwarte Piet is toch een vorm van wat de Amerikanen blackface noemen: witten die zich schminken om zwarten te spelen en daarbij alle vooroordelen uit de kast trekken om maar een komisch effect te bewerkstelligen. Wat mij betreft gooi je het ‘Zwarte’ van Zwarte Piet het raam uit, zodat je gewoon Piet over houdt: een hulpje van Sinterklaas die alle huidskleuren kan hebben die er op de aarde rondlopen. Probleem is dan alleen dat je je buurjongen niet meer voor Zwarte Piet kan laten spelen zonder dat je vijfjarige zoontje het doorheeft. Dat zwarte van Zwarte Piet heeft dus een praktisch voordeel dat niet zomaar over boord kan.

Vroeger, in de even politiek correcte als aan tradities gehechte kringen waarin ik verkeerde, kreeg ik te horen dat Zwarte Piet zo zwart was omdat hij door de schoorsteen was gekomen. Waarom waren zijn kleren dan niet zwart? En waarom hadden ze allemaal zo’n rare, zware stem? Dat viel niet recht te praten. Elk kind ziet dat Zwarte Pieten zwarte mannen zijn, in dienst van een oude, blanke, puissant rijke man die graag gekleed gaat in een jurk. Leg dat maar eens uit.

Elk jaar ontstaat er ergens wel een discussie wat we met Zwarte Piet moeten doen. In de NRC van dinsdag las ik een pleidooi van ene Gijsbert Oonk (universitair hoofddocent niet-westerse geschiedenis aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam) om het Sinterklaasfeest maar helemaal af te schaffen en ons op de kerstman te storten, die in Amerika immers Santa Claus heet en direct is gebaseerd op Sinterklaas. Hoe meneer de hoofddocent niet-westerse geschiedenis dit allemaal precies ziet, legt hij niet uit. Hij ziet het vooral als een uitgelezen mogelijkheid om Zwarte Piet via de achterdeur ongemerkt de laan uit te sturen. Of Sinterklaas Santa Claus moet gaan heten, of nog steeds Sinterklaas, dat vertelt hij er bijvoorbeeld niet bij. Ook niet of de Sint dan nog steeds uit Spanje komt met zijn boot, of van de Noordpool met een arrenslee die door de lucht wordt getrokken door een span rendieren waarvan er één een rode neus van de drank heeft.

Een stompzinnig idee waar amper over is nagedacht, kortom. Voorlopig zal het wel niet gerealiseerd zal worden. Mijn voorstel is wel haalbaar. En past in deze tijd. We moeten open en eerlijk zijn over wie Sinterklaas nu precies is en wie zijn Pieten zijn. Herinnert u zich de Prince de Lignac nog? Ook een puissant rijke man, die voornamelijk op zijn schip woonde in landen waar de zon altijd scheen. En ook katholiek, als ik mij niet vergis. Het personeel van de Prince de Lignac bestond louter uit Fillipijnse jongemannen die in maagdelijk witte matrozenpakjes hun baas van alle gemakken voorzagen (wat zou er met ze gebeurt zijn, vraag ik me nu ineens af). Iedereen snapte waarom de Prince de Lignac die Fillipijnse jongens in dienst had. Omdat hij daar graag naar keek. Niemand die daar moeilijk over deed. En terecht. Als de Prince de Lignac graag naar Fillipijnse jongemannen kijkt, dan moet hij die in dienst kunnen nemen.

Het verhaal van de Prince de Lignac moet ook het verhaal van Sinterklaas worden. Als mijn zoontje de leeftijd krijgt dat hij vragen begint te stellen, zal ik hem zeggen dat de Sint een katholieke, homoseksuele ex-bisschop is met heel veel geld, die het grootste deel van het jaar op een onbekende plek in het zonnige Spanje dadels aan het eten is die gevoerd worden door zwarte jongens, die hij allemaal Piet noemt. Dan krijg je uiteraard meer vragen. Zoals: ‘Heten ze echt allemaal Piet?’ ‘Nee, ze heten niet allemaal Piet, maar de Sint is oud en hij kan al die namen niet onthouden. Dus noemt hij ze allemaal Piet.’ En één keer per jaar gaat hij met een stoomboot naar Nederland om cadeautjes te geven aan kinderen. En die cadeautjes worden door zijn zwarte hulpjes uitgedeeld. ‘Maar waarom zijn ze allemaal zwart?’ ‘Tja, daar houdt Sinterklaas nu eenmaal van. Waarom hou jij van patat?’ ‘Omdat ik patat lekker vind.’ ‘Precies, en de Sint houdt van zwarte jongen.’ ‘Hij houdt toch ook heel veel van kinderen?’ ‘Ja, hij houdt ook veel van kinderen, maar op een andere manier.’ ‘Dus de Sint is geen vuile pedo?’ ‘Nee, de Sint is geen vuile pedo. Het is een vrijgevige, homoseksuele man met een voorkeur voor zwarte jongens.’

Lijkt mij een duidelijk verhaal dat niet alleen een hoop verklaart, maar ook nog eens heel veel ‘moderne issues’ op een natuurlijke manier bespreekbaar maakt.

Advertenties

4 Reacties to “Zwarte Piet”

  1. Goed stuk, maar daar gaat het even niet om. Je schrijft over niet geschminkte Pieten (zoals overigens gebruikelijk in Zwitserland, waar ook Sinterklaas wordt gevierd): “Probleem is dan alleen dat je je buurjongen niet meer voor Zwarte Piet kan laten spelen zonder dat je vijfjarige zoontje het doorheeft.”

    Merkwaardigerwijs kan dat heel goed. Sterker nog: je kunt bij kinderen tot een jaar of vijf terwijl ze erbij zijn een zwartepietenpet opzetten en met een Surinaams accent gaan praten. Dan ben je Zwarte Piet, al zijn het je eigen kinderen. Griezelig, maar praktisch.

  2. Bob said

    Over de oorsprong van de helpers is veel te doen. Ze zijn er in alle soorten en maten. De deskundige beschrijving vinden we -hoe kan het ook anders – in de Duitse wikipedia: “Nikolaus und dein Böse Begleitung”.

    http://de.wikipedia.org/wiki/Nikolaus_von_Myra#Nikolaus_und_seine_b.C3.B6se_Begleitung

  3. Ozymandias said

    Zwarte Piet lijkt helemaal niet op een neger. Negers zien er heel anders uit: ze hebben gouden tanden, gouden kettingen, cornrows, een baseballpetje en veel te wijde broeken en dito shirts.

  4. @DitisKevin said

    @Ozymandias Tevens zouden ze nooit voor jaren bij dezelfde baas werken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: