A Serious Man

januari 27, 2010

A Serious Man, Larry Gopnik staat voor het bord.

Ik moest tijdens het kijken naar A Serious Man, de nieuwste (grandioze) film van de gebroeders Coen, nogal eens denken aan Klaaglied van een Voorhuid van de Joods-Amerikaanse schrijver Shalom Auslander. Ik moest ook vaak denken aan mijn eigen Bijbel Lees Sessies (die ik node eens moet hervatten, dat besef ik terdege).

(Onlangs verscheen de God van Abraham Zelve in een droom van mij met de vraag wanneer ik nu eens verder ging, Hij had de gedaante van Marcel van Dam aangenomen en vertrouwde mij toe de Bijbel Lees Sessies met zeer veel aandacht te lezen. Ik zei nog tegen Hem: maar U bent toch alwetend? U weet toch wel wanneer ik verder ga. En bovendien, U weet toch allang wat ik ga schrijven? Dat beaamde Hij, maar het was toch anders als de woorden daadwerkelijk woord geworden waren en niet enkel alwetendheid. Met de Bijbel had hij dezelfde ervaring gehad. Met alle teksten eigenlijk. Zelfs met het telefoonboek van Woudrichem. Alleen bij De Ontdekking van de Hemel van Harry Mulisch had God iets anders ervaren. De Ontdekking van de Hemel weten was hetzelfde als De Ontdekking van de Hemel lezen. Heel vreemd. Hoe dat kwam, wist God in al zijn alwetendheid ook niet.)

Maar goed meneer Molovich, waarom moest u dan vaak aan Klaaglied van een Voorhuid denken? Vanwege de manier waarop God straft in A Serious Man, namelijk nooit op de manier dat je denkt dat Hij het zal doen.

De God van Abraham drukt nogal nadrukkelijk Zijn stempel op de levens van de geportretteerden in het algemeen en die van de hoofdpersoon in het bijzonder. Die hoofdpersoon heet Larry Gopnik. Een in- en ingoede man. Een serieuze man. Hij heeft zijn levenstaken niet lichtvaardig opgevat. Maar ondanks de ijver die deze brave man aan de dag legt om een goed leven te leiden (waar hij een heel eind in was gekomen), besluit Hij in Zijn onmetelijke onnavolgbaarheid om Larry eens genadeloos te gaan zitten sarren.

Gods wegen zijn ondoorgrondelijk, heet het. Dat komt vooral doordat God nooit de kortste weg neemt om Zijn punt te maken. Het zijn enorme omtrekkende bewegingen. Al improviserend komt Hij uiteindelijk waar Hij wezen moet. God is duidelijk Iemand die liever de toeristische route neemt. Maar, om met een junior-rabbie te spreken die een wanhopige Larry moed probeert in te spreken door hem op de schoonheid van een parkeerplaats te wijzen: “Ook al begrijp je niet altijd wat Hij bedoelt, en ook al ben je het er niet altijd mee eens. Hij blijft de baas.”

Je moet ook niet proberen alles te begrijpen. Een probleem voor Larry, want die houdt de dingen graag logisch. Hij is niet voor niets professor in de wiskunde geworden. Maar dan komt hij op een dag thuis en dan blijkt zijn vrouw bij hem weg te willen omdat ze een relatie is begonnen met een man die, zo blijkt uit een en ander, een vooraanstaande positie bekleed in de joodse gemeenschap. En via een logica die buiten de wetten der logica staat, wordt Larry gedwongen om het huis te verlaten en in een hotel te gaan wonen. Alles wat Larry vervolgens overkomt, heeft een logica die buiten de gangbare logica staat. Alles waar hij zeker van was, keert zich tegen hem. En Larry staat volkomen machteloos. Het net sluit zich, langzaam wordt het donker, en net op het moment dat je denkt dat je licht aan het einde van de tunnel ziet, klapt alles ineen.

En dat dan gefilmd door de gebroeders Coen, zoals wij gewend zijn dat zij dat doen wanneer zij in vorm zijn. Onderkoeld en vlijmscherp. Maar met een zeker mededogen. A Serious Man is waarschijnlijk de joodste film die ik ooit heb gezien.

“No jews were harmed in the making of this motion picture”, kunt u op de aftiteling lezen. Het moge duidelijk zijn dat A Serious Man een film is waar Gods zegen op rust.

(Voorts kan ik melden dat ik vandaag een heuse prijs in ontvangst ga nemen. En wel de derde prijs van Het Blogpareltje (voor de zwijnen) 2009, uitgereikt door Peter van Peterspagina. Daarover later, morgen of zo, meer.)

Advertenties

4 Reacties to “A Serious Man”

  1. Bob said

    Ja, die wilde ik ook zien. Helaas met Duitse nasynchronisatie, maar daar wen je heel snel aan. Ik woon hier nu 6 jaar en over pak’m beet 20 jaar, dan hoor ik het niet eens meer.

  2. Oud Zeikwijf said

    Gefeliciteerd met het Blogpareltje!
    Grappige vondst van die Peter.
    Ik had je de 1ste gegeven, maar goed.

  3. Molovich said

    Dat is aardig van u. De prijs is inmiddels overhandigd. Ik heb met Peter afgesproken dat hier vrijdag over bericht wordt.

  4. Oud Zeikwijf said

    Nou, tot vrijdag dan!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: