Lustrum

november 3, 2009

Theo van Gogh

Gezellig hoor, zo’n lustrum. En wat vliegt de tijd hè? Ik had niet door dat het alweer 2 november was. En al helemaal niet dat het al weer vijf jaar geleden was dat Mohammed B. het nodig achtte om Theo van Gogh als prikbord te gebruiken voor zijn open brief aan Ayaan Hiris Ali, waarin hij zijn visie op de toekomst van Nederland uiteenzette.

Ik was dit weekeinde samen met vrouw en kind in het door slagregens geteisterde Bergen aan Zee. Lange strandwandelingen zaten er niet in. Er restte ons weinig anders dan onder een dekentje achter de televisie plaats te nemen. En op die televisie bleken dus het hele weekend lang (op AT5 en Het Gesprek) heel veel programma’s van Theo van Gogh te worden uitgezonden. Waarmee maar weer eens bleek hoezeer hij gemist wordt. Want niemand kon zo vriendelijk interviewen als Theo van Gogh.

Als je al die interviews achter elkaar zet, valt pas echt op hoezeer hij zijn gasten met open vizier benaderde, hoe werkelijk geïnteresseerd hij was in de drijfveren en de eigenaardigheden van degene die tegenover hem zat. Volgens Theodor Holman kwam dat doordat Van Gogh die mensen (of ‘de mens’ voor mijn part) zelden begreep. Dat klopt volgens mij wel. Hij begreep niet dat mensen zichzelf blijven voorhouden dat ze nooit een andere vrouw dan hun eigen begeren. Hij begreep niet dat iemand niet wenst in te zien dat zijn poging de wereld te verbeteren enkel en alleen ter meerdere eer en glorie van zichzelf is. Hij begreep niet dat andere mensen hypocriet kunnen zijn. Hij begreep niet waarom mensen iets blijven geloven terwijl het tegendeel zo evident is. Waar zijn strijd tegen de hypocrisie in zijn columns vilein is, wordt deze in de interviews geamuseerd gevoerd. Hij had er zichtbaar plezier in zijn gasten om de waarheid heen te zien draaien. Dat vond hij belangrijker dan ervoor te zorgen dat zijn gasten hun hypocrisie toegaven. Of om ervoor te zorgen dat de kijker die hypocrisie veroordeelde.

En dat maakt het zo aangenaam om naar te kijken. De geïnterviewden krijgen lastige vragen voorgeschoteld, maar Van Gogh had niet de behoefte om ze op hun knieën te dwingen. Ze hoeven niet zelf in te zien dat ze een masker op hadden. Van Gogh gunde zijn gasten hun leugentjes en hun zelfgekozen ketens. Wanneer hij Jan-Peter Balkenende vraagt of hij wel eens overspelige gedachten koestert en onze toekomstige premier antwoordt dat zulks niet nodig is omdat hij gelukkig getrouwd is en een dochter heeft, dan vraagt Van Gogh nog even geamuseerd door om het onderwerp vervolgens te laten rusten.

Overigens, als je al die interviews zo achter elkaar ziet, gaat je ook opvallen dat Theo van Gogh een paar vaste technieken had om zijn gasten om hun eigen gevormde waarheid heen te laten draaien. Mensen die bekend staan om hun trouw mag hij graag vragen naar hun overspelige gedachten. Linkse vrouwen vraagt hij altijd wat ze zouden doen wanneer ‘de Grote Scenarioschrijver van daarboven’ besluit dat ze valt voor de charmes van een VVD’er. Bij programmamakers probeert hij De Dood als programma te verkopen. Elke politicus zal hij vragen naar diens mening over Fatima Elatiks geslaagde poging het Mohammedlasterlijke toneelstuk Aïsha uit de theaters te houden. En tegenover mensen die de wereld wensen te verbeteren, zet hij zichzelf neer als ‘predikant van de nihilistische gemeente’ en beweert hij dat hun altruïsme enkel en alleen bedoeld is om er zelf beter van te worden. En al die vragen stelde hij met dezelfde twinkeling in de ogen. Er waren weinig mensen die zo van het menselijk falen konden genieten als hij.

Jammer ook dat hij er niet meer is om de herdenking van zijn dood van het nodige snedige commentaar te voorzien. Want na dit weekendeerbetoon van AT5 en Het Gesprek was het op maandag de beurt aan de overgeblevenen om Van Goghs lijk als feestelijk springkussen te gebruiken in de strijd tegen Wilders, en in het geval van Wilders in de strijd tegen iedereen die tegen Wilders is.

Advertenties

11 Reacties to “Lustrum”

  1. koert j. said

    Hij kreeg ook iedereen die rookte aan t roken op de kijkbuis en legde daarmee zichtbaar een zwakheid (als we roken betitelen als verslaving) bloot bij zijn gasten, wat dus ook een bijzondere kwaliteit van de man was. Fijn stukkie trouwens.

  2. Rigo Reus said

    Max, je hebt het in dit stukje over
    1.een andere vrouw dan hun eigen begeren
    2.vraagt of hij wel eens overspelige gedachten koestert
    3.mag hij graag vragen naar hun overspelige gedachten.
    Probeer je voorzichtig iets te zeggen?

  3. Fijn stukje inderdaad. Je zat maar vijf kilometer van mij af, het afgelopen weekeinde, maar die slagregens hebben wij in het gezegende Egmond aan Zee maar zeer beperkt meegemaakt.
    Er werd Theo van Gogh eens gevraagd of hij een opvolger van Fortuyn zag. Nee, zei Theo, maar die opvolger zal een racist zijn. Op dit punt heeft hij dus ongelijk gekregen. Wilders is wel een uiterst rechtse VVD-er, en er zullen genoeg mensen van de NVU en van het Stormfront op hem gaan stemmen, maar een racist? Nee.
    Je hebt trouwens gelijk: als interviewer was hij groots.

  4. Molovich said

    Hou die insinuaties voor je, jongeman. Maar ik moet toegeven, de overdaad schaadt ietwat.

  5. Ellen said

    Na zo’n dag als (eer)gisteren is het weer even uitbuiken.

    De ouders van Theo herdachten hun zoon bij “De Schreeuw,” zonder “de vrienden van Van Gogh.”

    “De vrienden van Fortuyn” daarentegen lieten Theo en zijn familie niet in de kou staan.

  6. Bob said

    Waar blijft zijn opvolger?

  7. cole said

    Mono no aware (©olo); bitte!! Frau Pfeifweib !!!!

    Moge de ondertoon der vergankelijke Cherry blossom boom enen zachte treurigheid inhouden.

  8. Cherry cherry boom boom zul je bedoelen.
    Maar vooruit: mono no aware (©olo). sorry dat ik het vergat.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: