Inglourious Basterds

september 1, 2009

ACHTUNG BABY: deze recensie bevat dikke vette spoilers, zeg maar het soort spoilers waar menig uitgebouwde Subaru Impreza nog een dikke punt aan kan zuigen.

Inglourious Basterds

Once upon a time in Amsterdam (om precies te zijn afgelopen zondag om 12.15 uur in bioscoop The Movies) zag uw nederige dienaar van het geschreven woord en de waarheid de film Inglourious Basterds, u weet wel, de nog voor Kill Bill aangekondigde spaghettiwestern van Quentin Tarantino die zich afspeelt in het Frankrijk van de Tweede Wereldoorlog.

Prachtfilm, daar niet van, maar om mijn uiterst afgewogen oordeel met u te kunnen delen, zie ik mijzelf genoodzaakt voor de tweede keer in korte tijd het einde van de te bespreken film te verklappen. Dus, mocht u Inglourious Basterds nog willen zien en niet willen weten hoe het eindigt, lees dan vooral niet verder en lees dit bijvoorbeeld. Of dit voor mijn part.

Zelf had ik overigens wel enige recensies gelezen die het einde hadden verklapt, maar kennelijk was het niet tot me doorgedrongen, want het einde kwam als een volmaakte verrassing. Geen mooie verrassing. Ik vond het einde, om het kort te zeggen, ronduit silly. Je hebt verrassingen en verrassingen. Zo kun je bijvoorbeeld voor je zesde verjaardag een paar sokken en schoolschriften verwachten en dan staat er ineens een met slingers versierde BMX in de woonkamer. Maar andersom kan natuurlijk ook. En dat was een beetje het geval met Inglourious Basterds.

De recensies die ik had gelezen waren bijna allemaal negatief: die van de NRC, de NYTimes en de New Yorker. Alleen de recensent van de Humo kon z’n geluk niet op om zo’n wonderschone ode aan Vrouwe Cinema. Volgens de negatieve recensies was Inglourious Basterds volkomen hol en had Tarantino de Tweede Wereldoorlog misbruikt om een verhaal te vertellen dat enkel sensationeel was, louter verwees naar andere films en in zijn karikaturale overdrijving geen enkel recht deed aan de verschrikkelijke werkelijkheid. Men nam Tarantino zelfs kwalijk dat hij de Joodse nazi-jagers (de Basterds uit de titel) in sadisme niet liet onderdoen voor de nazi’s. Onzin, leek me, waarom mogen joden geen sadisten zijn?

Zoals Tarantino reeds lang geleden had aangekondigd, en zoals vanaf de begintitels overduidelijk is, leunt Inglourious Basterds zwaar op de erfenis van de spaghettiwestern. En daarin zijn de good guys over het algemeen geen lieverdjes. Once upon a time in occupied France heet hoofdstuk 1 van Inglorious Basterds (is er trouwens een film Tarantino die niet in hoofdstukken opgedeeld?). Een niet te missen verwijzing naar Once Upon a Time in the West, waarin good guy Charles Bronson, om maar iets te noemen, de hulpeloze Claudia Cardinale (in de 73e minuut) dreigt aan te randen nog geen dag nadat ze haar pas getrouwde man en diens hele gezin heeft begraven. Het was een harde wereld, destijds in het wilde westen. Het was een harde wereld, destijds in bezet Frankrijk. Dus nogmaals: waarom zouden Joodse wraakengelen geen sadisten mogen zijn?

Bovendien zijn ze sadistisch met een reden: The Basterds vormen een elitegroep die het van z’n reputatie moet hebben. Hoe harder de Duitser het in z’n vilten plofbroek doet, hoe beter. The Basterds zaaien angst onder de nazi’s door hun gevangenen te scalperen en het hoofd met een honkbalknuppel in te slaan. Eentje laten ze er altijd overleven en die sturen ze met een hakenkruis in z’n voorhoofd gekerfd terug naar z’n vriendjes. Je zou bijna medelijden met de nazi’s krijgen. Maar het blijven nazi’s.

Naast het groepje nazi-jagers staat in Inglourious Basterds een jonge joodse vrouw centraal die onder een valse naam een bioscoop runt in Parijs. Doordat een belangrijke oorlogsheld een oogje op haar heeft, vindt in deze bioscoop de première van een pretentieuze Duitse propagandafilm plaats. Op die première zal de gehele nazi-top aanwezig zijn. Werkelijk niemand ontbreekt (behalve Himmler volgens mij). Zelfs Adolf Hitler niet.

Nu heb ik er niets op tegen dat er een loopje met de geschiedenis wordt genomen. Integendeel. Voor loopjes met de geschiedenis mag u mij altijd wakker maken. Maar het loopje dat hier met de geschiedenis werd genomen, was voor mij a bridge too far. Zowel The Basterds als de jonge joodse bioscoophoudster smeden een plan om die hele nazi-top in één keer van de aardbodem te vegen. Omdat ik weet dat die Tweede Wereldoorlog voor Adolf Hitler eindigde in zijn Berlijnse bunker, was ik vooral bezig met de vraag hoe Hitler en Goebbels en Bohrmann en Goering het voor elkaar zouden krijgen om uit de bioscoop te ontsnappen, terwijl ze overduidelijk als ratten in de val zaten.

Wie schetste mijn verbazing toen ze helemaal niet ontsnapten? Wellicht dat meneer Tarantino dat kan doen, mijn verbazing schetsen, en dan mag hij er meteen een mooi storyboard van maken en het in een met fijne dialogen gelardeerde scène te stoppen, want de verbazing die ik ervoer toen Hitler daar gewoon werd neergeschoten en het leven liet, die is een verfilming waardig. Meneer Tarantino breide zonder enig schroom een alternatief einde aan de Tweede Wereldoorlog. Hij liet ‘m zowaar in het voorjaar van 1944 eindigen (tenminste, dat denk ik, ik weet zeker dat het 1944 was, of het in het voorjaar was, weet ik niet, maar de nazi’s leken nog niet echt bezig te zijn met de invasie van de geallieerden).

De bedoeling van Tarantino moge wellicht duidelijk zijn. In zijn ode aan Vrouwe Cinema is het Vrouwe Cinema die de wereld verlost van de nazi’s. Maar het schoot wat mij betreft zijn doel voorbij. Films don’t kill nazi’s, people kill nazi’s. Bovendien, diezelfde Vrouwe Cinema die in Inglourious Basterds de nazi’s in de val lokt, heeft in werkelijkheid geen onbelangrijk werk verricht in de glorificatie van diezelfde nazi’s en in de demonisering van de joden. Om maar iets te noemen.

Erger was dat de opgebouwde suspense kennelijk niet sterk genoeg was om mij zodanig mee te slepen dat ik dit alternatieve einde aan de Tweede Wereldoorlog pikte. Eigenlijk legt Tarantino daarmee het falen van de cinema bloot. En dat kan toch nooit de bedoeling zijn. Tarantino vergroot op grandioze wijze de archetypische aspecten van de Tweede Wereldoorlog-film. Een goede spaghettiwestern doet hetzelfde met de western. En net als in een goede spaghettiwestern zit Inglourious Basterds vol met magistrale momenten die een weldadig gevoel in de borstkas weten op te wekken. Maar waar een goede spaghettiwestern de karikatuur overstijgt en het verhaal ondanks de overdrijvingen tot epische proporties laat groeien, daar beloven al die perfect opgebouwde scènes van Inglourious Basterds hetzelfde, maar bezwijkt alles uiteindelijk onder het gewicht van haar groteske einde. En dat vind ik dus jammer.

Advertenties

13 Reacties to “Inglourious Basterds”

  1. Kornuit said

    Psstt… zit er geen (c) op die foto?

  2. Wiegrtje said

    Ja, ik vond dat alternatieve einde dus prima pikbaar, maar toen ging iedereen in mijn bioscoopzaal ineens hartelijk schaterlachen en applaudiseren, bij dat maniakale einde. Dat was een beetje eng. OH AMERIKANEN.

  3. Molovich said

    U zat met Amerikanen in de zaal?

  4. Kippfest said

    VENT ECHT NIET! Pardonnez les mots, maar die film had niet beter kunnen eindigen. Waarom de hel zou ik een oorlogsfilm moeten kijken die eindigt met, oh joy, het opblazen van een fucking kanon? EENTJE? Of het redden van een privaat ryan? EENTJE? Tarantino begrijpt het tenminste: een film klopt alleen maar het gapen op als niet minstens de hele wereld ontploft, liever zelfs het universum, als CGI en budget dat kunnen. Die emmerich heeft dat door: van indepence day naar day after tomorrow naar 2012, wat, als ik de trailer mag geloven, gelijk staat aan f tot de 64ste macht (4), waarin f(n) = (Indepedededance day) ^tot de nste macht (day after tomorrow). IK BEDOEL. Tarantino snapt mijn bloedlust en levert. Een held! Mooiste trouwens vond ik de tenenknijpende subtiele hartspanning van de kelderscene die daarna overgaat in het “Bahn djurno” van Brad Pitt.

    En Charles Bronson zat haar niet aan te randen! Hij zat haar gewoon op te smakelijken zodat die gasten op de paarden haar lekker zouden willen verkrachten ipv op grote afstand haar met geweren afknallen.

  5. Molovich said

    Ja, ik moest nog aan je denken. Het valt me eerlijk gezegd ook een beetje van mezelf tegen dat het einde mij zo teleurstelde. Maar het kwam gewoon zo volslagen onverwacht dat ik het niet serieus kon nemen. Ik vind dat meneer T. mij een beetje had moeten voorbereiden.

    En wat Charles Bronson betreft: zo had ik het dus nog niet bekeken, maar u heeft gelijk. Zoals altijd eigenlijk. En dan kan ik wel denken: die Charles had het ook in goed overleg kunnen doen, maar dan had Claudia wellicht niet zo naturel naar die waterput gelopen.

  6. Paddy said

    Gister gezien in Amsterdam en die gekke Nederlanders zaten ook de hele tijd te schaterlachen en na afloop te klappen. Wij zeiden nog: “Oh, zit meneer Tarantino in de zaal?”

    Maar goed , dat einde: ik kan u volgen, Max, maar ik had het dus totaal niet. Geen seconde voor, gedurende of na de film had ik het idee dat we hier te maken hadden met een historisch correcte weergave. Ik was vanaf het begin bereid om in werkelijk alles mee te gaan met Tarantino.

    Verder vond ik hem behoorlijk goed. Ik heb zelfs smakelijk gelachen om Brad Pitt, en dat doe ik nooit! Die scene met dat Italiaans was natuurlijk wereldklasse, vooral na de suspense van daarvoor, zoals de heer Kippfest al terecht zegt. Sowieso zat ik de hele film op het puntje van mijn stoel. Terwijl ik het verhaal tegelijkertijd dus geen seconde serieus nam. Nu ik er zo over nadenk is dat een prestatie van formaat van meneer Tarantino.

  7. Lennard said

    Nu ik het einde weet en het dus kan zien aankomen, is het dan wel een goeie film? Zo ja, dan ga ik wel kijken hoor!

  8. Moljevic said

    Einde was zelfs mooi te noemen, bijna poëtisch. Aandoenlijk ook, T. is net een kind wat dat betreft.
    Ook jammer dat je niet vermeld dat Landa werkelijk subliem acteert. Tolle scheisse.

  9. Molovich said

    Ja, maar dat lees je overal al, dat Landa zo’n meesterlijk neergezet personage is. Maar het is allemaal waar. De ijzingwekkende charme van een volbloed psychopaat. Hitchcock en Cary Grant hebben de gentleman thief definitief vorm gegeven, Tarantino en Daniel Brühl de gentleman psycho. Ik vond Brat Pitt trouwens ook hilarisch, met dat accent van ‘m. Een beetje Mart Smeetserig, hoe hij alle klemtonen anders benadrukte.

  10. Brabosh said

    Jeps, mislukte film. Al na 30 minuten van de vertoning te hebben gezien, kreeg ik het gevoel om de cinemazaal danig verveeld uit te rennen. De film is gewoon rotslecht gebracht. Het is van begin tot het eind een doordrammerij in ‘t kwadraat, erger nog dan in Death Proof. Er komt gewoon geen einde aan het gezever. Bovendien zijn de acteurs stuk voor stuk ongeloofwaardig en helaas een goed voorbeeld hoe teveel overacting een film naar de knoppen kan helpen. Brad Pitt als Amerikaanse kolonel en bevelhebber van de Inglourious Basterds, heeft krampachtig geprobeerd om in de stijl van wijlen George C. Scott in de oorlogsfilm Patton, de figuur van Generaal George S. Patton te imiteren, maar faalt hierin jammerlijk. Wie natuurlijk een grote fan is van Austin Powers of Jerry Lewis, zal dit wel kunnen smaken. Zie ook: Tarantino’s ‘Inglourious Basterds’ gaat roemloos tenonder…: http://brabosh.com/2009/08/24/tarantinos-inglourious-basterds-flopt-inglorieus/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: