Public Enemies

augustus 11, 2009

Johnny Depp is John Dillinger

Johnny Depp die public enemy number one John Dillinger speelt in een film van Heat-regisseur Michael Mann, dat moest wel vuurwerk opleveren. Maar het was een beetje als de Zomergasten-aflevering met Trudy Dehue: het liet je met een onbevredigend gevoel achter. Er had meer ingezeten.

Voordat ik naar de bioscoop ging, was ik overigens met mijn hoogzwangere lief naar Prenatal gegaan. De baby-industrie, dat zijn de criminelen van deze tijd. Met twee paarse tassen vol liep ik de bioscoop binnen. Ik liet mijn kaartje scheuren. Ik bleek met mijn tassen niet naar boven te mogen. Wellicht viel er een 3D-brilletje in. Of ik mijn tassen beneden kon laten. Naast die kinderwagen daar. De kaartjescontroleur zou er goed op letten. Gezagsgetrouw als ik ben, deed ik wat de kaartjescontroleur mij opdroeg. Maar boven gekomen, bedacht ik mij ineens: hoor eens even, ik heb daar een kleine 230 euro aan flanellen en hydrofiele luiers, luchtcirculerende antiwiegendoodmatrasovertrekjes, trappelzakjes, blije dozen en maxi cosi-adapters staan, en dan gaat Pathé een beetje zeiken over hun 3D-brilletjes van tien cent? Dus ik ging weer naar beneden en legde mijn bezwaren voor aan de kaartjescontroleur. “O”, zei hij, “dan neemt u uw tassen toch mee naar boven, het is wat u het makkelijkst vindt.” Met gebroken klomp zeulde ik de twee tassen de bioscoopzaal in.

Daar wandelde John Dillinger een gevangenis binnen om er meteen weer uit te ontsnappen. John Dillinger, u weet het wellicht, was een beruchte bankrover in het Amerika van de jaren ’30. Dankzij de auto was het voor de bankrovers in die tijd niet meer zo moeilijk om snel de grenzen van de staat over te steken waarin zij hun misdaad hadden begaan. Samen met grensoverschrijdende collega’s als Baby Face Nelson, Pretty Boy Floyd, Ma Baker, en Bonnie en Clyde, was Dillinger de directe aanleiding om een federale politiemacht in het leven te roepen: de FBI.

Aan het hoofd van de FBI stond de ambitieuze J. Edgar Hoover, een perverse bullebak die tot zijn dood in 1972 zijn eigenzinnige stempel zou drukken op de misdaadbestrijding van Amerika. Zo achtte hij het bijvoorbeeld van een veel groter belang om Dr. Martin Luther King te chanteren met geuildtapes waarin King de liefde zou bedrijven met een blanke vrouw, dan om de maffia te bestrijden. Die bestond niet volgens Hoover. Een interessante man, kortom, over wie node eens een film moet worden gemaakt.

Maar Michael Mann houd J. Edgar Hoover in Public Enemies op de achtergrond en concentreert zich, net als in Heat, op de jager en de prooi. De jager is in dit geval FBI-agent Melvin Pervis (Christian Bale) en de prooi is John Dillinger (Johnny Depp). Public Enemies is Heat in de jaren ’30, maar dan veel minder opwindend.

De ingrediënten zijn hetzelfde. Er zijn spectaculaire shoot-outs, met van die typische Michael Mann-momenten waarin al het geluid wegvalt en de gewelddadigheden in slow-motion worden begeleid door hypnotiserende muziek. Er is zoals gezegd een prooi die uit handen van de jager moet zien te blijven. Er is een opbloeiende liefde die in beloftes blijft steken door de aard van het bankroverschap. Maar waar het verhaal van Heat werd voortgestuwd door de complexe karakters van de hoofdpersonen, hebben Dillinger en Pervis in Public Enemies persoonlijkheden opgeplakt gekregen die eigenlijk niet zo bijster interessant zijn.

Robert DeNiro speelde in Heat een behoedzaam opererende meestercrimineel, die er een kunst van had gemaakt onopgemerkt te blijven. Wil je overleven, dan moet je altijd binnen vijftien seconde weg kunnen. Je moet bereid zijn alles achter te laten. Het is dus zaak je aan niets en niemand te binden. Aan de andere kant stond Al Pacino, een rechercheur die zodanig opging in zijn werk dat zijn privéleven een puinhoop werd. Heat bouwde middels bloedstollende achtervolgingen langzaam op naar het moment dat DeNiro en Pacino wezenlijke keuzes moesten maken.

Public Enemies mist die filosofische onderlaag. John Dillinger is een opportunistische bankrover, die vrij roekeloos te werk gaat. Hij is impulsief, denkt nooit zo lang na voordat hij tot actie overgaat. Hij doet eigenlijk maar wat. Dat maakt zijn onmogelijke liefde met Billie Frechette (Marion Cotillard) een stukje minder tragisch. Ik wist uit de geschiedenisboekjes al hoe het verhaal zou aflopen. Dillinger gaat ten onder aan hoogmoed. Dat blijkt ook uit Public Enemies. Maar het is een achteloze, lichtzinnige hoogmoed, geen tragische hoogmoed. Ik was ook niet echt van John Dillinger gaan houden. De starre Melvin Pervis, die op Dillinger jaagde, hield ook niet van ‘m. Dit allemaal in tegenstelling tot Al Pacino die in Heat zijn prooi mateloos bewondert. Het volk scheen destijds wel van Dillinger te hebben gehouden. Hij was een rebel, en mensen houden van rebellen. Ook toen al. Maar ook dit aspect komt niet uit de verf. Public Enemies ziet er schitterend uit, het beklijft alleen niet. Licht teleurgesteld stapte ik met twee tassen vol met babyspulletjes en 3D-brilletjes de tram in.

Advertenties

3 Reacties to “Public Enemies”

  1. Paddy said

    Wie speelt J. Edgar Hoover? In Nixon wordt hij vertolkt door Bob Hoskins op z’n engst. Levert een paar ijzingwekkende scènes op.

  2. Molovich said

    Ja, druifjes etend uit handen van een Indonesisch schandknaapje. Als een gecorrumpeerde Prins de Lignac. Billy Crudup speelt ‘m: http://www.imdb.com/name/nm0001082/ Maar J. Edgar Hoover is nog een jonge man. Clyde Tolson (die bij de begrafenis van Hoover de opgevouwen vlag in handen kreeg, een geste die eigenlijk alleen maar gedaan wordt aan weduwen van Amerikaanse staatshoofden) was wel reeds Hoovers rechterhand.

    Ik kon me overigens ook herinneren dat een van die onheilspellende gesprekken die Nixon met J. Edgar Hoover voert in Nixon: the movie, gevoerd werd langs een paardenrenbaan. Volgens mij komt precies dezelfde paardenrenbaan terug in Public Enemies. Aan hetzelfde tafeltje waarin Hoover in Nixon zat, zit nu de maffiabaas Frank Nitti.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: