Prem

augustus 3, 2009

Prem, rokend

Namedroppen, je moet het kunnen. Prem Radhakishun, die gisteren in Zomergasten drie uur lang de gelegenheid kreeg al z’n stokpaardjes te berijden, bleek een grootmeester in het namedroppen.

De uitzending was nog maar twee minuten bezig of Prem Radhakishun had al veertien namen gedropt. Van Peter van Ingen, hoofdredacteur van Zomergasten, tot de derde reservecameraman van Premtime.

Slechts eenmaal haperde Prems namedrop-machine. En wel toen hij een ook uit mijn hart gegrepen pleidooi hield voor meer kwaliteit op de publieke omroep, niet weggemoffeld op 23.45 uur als heel werkend Nederland het wol opzoekt, maar op fatsoenlijke tijden. Dit naar aanleiding van een heerlijk fragment uit de documentaire Belevenissen uit 1989 waarin een piepjonge Frank de Grave wordt gevolgd die, met de microfoon aan, de stuifmeelsnor van Joris Voorhoeve van de juiste teksten voorziet. Volgens Prem had zonder deze documentaire Paars 1 nooit het licht gezien. “Dit soort televisie wil ik zien rond de klok van negen uur”, zei Prem, “maar dat zal nooit gebeuren onder leiding van de huidige netmanagers.”
“Ken je hun namen niet?”, zei de immer snedige Margriet van der Linden, die ik ooit de beste tv-interviewer van Nederland heb genoemd, en hoewel ze nog in haar rol van Zomergastenpresentator moet groeien, begint het te komen.

(Ze probeert nog iets te veel te controleren, haar vooropgezette ideeën er bij haar gast doorheen te drukken. Ze denkt de hele tijd rode draden vast te pakken die er niet echt zijn. Of die er niet toe doen. Bij Victor en Rolf bleef ze maar hameren op creativiteit als mogelijkheid om te ontsnappen aan de werkelijkheid. En Prem meende ze te doorgronden door in zijn gekozen fragmenten als rode draad beheersbaarheid te zien. Prem bleek nogal op te kijken naar politici die volledige controle hebben over de poppenkast waarin ze spelen. Mannen die de rust wisten te bewaren in hectische situaties, op zo’n wijze dat ze de situaties zelfs naar hun hand wisten te zetten. “Beheersbaarheid”, zei Margriet van der Linden dan quasi-filosofisch, zodat Prem zelf de conclusie mocht trekken dat hij het daar fotonegatief van was. Iets wat Prem dan zonder veel omhaal beaamde. Waarmee wat mij betreft de kous af was. Maar Margriet van der Linden kon het niet laten om Prem keer op keer op de contradictie te wijzen tussen het ongeleid projectiel dat hij zelf was en de beheerste objecten van zijn bewondering die zijn fragmenten bevolkten. En doordat ze zo blij was met deze observatie, vergat ze zo nu en dan te luisteren naar de woordenwaterval van Prem, terwijl ze dat juist zo goed kan, luisteren.)

(Zo nu en dan onderbrak ze Prem zelfs midden in een zin die best een interessante kant dreigde op te gaan, bang als ze was de controle te verliezen. Dat vond Prem overigens nooit erg, Prem onderbreekt zichzelf namelijk ook voortdurend. Is hij halverwege een zin en dringt zich een andere gedachte bij hem op die hij urgenter acht, dan gaat hij daar op verder. En zo werd het gesprek een soort puzzel die de kijker zelf in elkaar mocht zetten. Wat overigens erg leuk was om te doen. Want voor puzzels met stukjes als ‘Pronk zoop whiskey en zat achter de vrouwen aan toen hij Suriname onafhankelijk verklaarde en is een crimineel die vervolgd moet worden’, ‘Kok is een huichelaar’, ‘Het NOS-journaal moet opgeheven worden’ en ‘De Volkskrant is een waardeloze krant van zure blanke mannen die morgen failliet mag gaan’ mag je mij altijd wakker maken.)

(In elkaar gezet bleek de puzzel Prem een man met het hart op de bekende plek – links van het midden en op de tong – die het leven als een spel ziet dat gesaboteerd dient te worden, die zijn moeder mama noemt, die trots is op zijn judoënde schoonzoon en die zijn medemens beoordeeld op het vermogen consequent en eerlijk te zijn in een hypocriete wereld. Daarbij achtte hij het bijvoorbeeld kwalijker dat Wim Kok voor de verkiezingen van 2002 bij Barend & Van Drop aanschoof om kiezers op te roepen vooral verstandig te kiezen terwijl hij gezworen had dat nooit meer te doen nadat hij zich in 1998 gepiepeld had gevoeld door het duo, dan dat een van zijn beste vrienden, ‘oom Charles‘, die Prem in januari 1983, pal na de decembermoorden, had geholpen om uit de moorddadige handen van Desi Bouterse te blijven, nu in het kabinet van diezelfde Desi Bouterse had plaats genomen. Oom Charles kon Prem uitleggen waarom hij deze stap noodzakelijk achtte. Prem noemde oom Charles sindsdien vrolijk ‘dienaar van een moordenaar’, maar begreep zijn vriend. Wim Kok daarentegen had nagelaten publiekelijk zijn eigen hypocrisie aan de kaak te stellen, en dat vond Prem onvergeeflijk. Ik begreep wel wat hij bedoelde, Margriet van der Linde geloof ik niet maar ging er verder niet al te diep op in, zodat bij mij wel de vraag bleef waar de grens ligt. Ik bedoel, na 1945 had je ook mensen die konden uitleggen dat ze al die tijd Hitlers ideeën hadden verfoeid maar het toch nodig achtten, in het landsbelang, om mee te werken met de Duitsers. Los daarvan kan ik mij goed vinden in Prems ambivalente levenshouding, die het bijvoorbeeld mogelijk maakt een zwak te hebben voor George W. Bush en een hekel aan Al Gore. Ik heb daar zelf ook last van.)

Maar ik had het over namedroppen. Hoe goed Prem de kunst van het namedroppen beheerst, bleek toen hij een compilatie van Nederlandse televisiepresentatoren van exotische herkomst liet zijn. Zonder haperen sprak hij de namen Gerda Havertong, Noraly Beyer, John Williams, Sylvana Simons, Umberto Tan, Jörgen Raymann en Jalal Bouzamourai uit. Voor- en achternamen. Zonder over ook maar één naam na te hoeven denken. Dat zorgde voor een mateloze bewonderen bij mij, die soms nog anderhalve seconde nodig heeft om zich te herinneren hoe hij zelf ook al weer heet.

Advertenties

8 Reacties to “Prem”

  1. Johan said

    Wederom goeie recensie, wat ik nog zou willen toevoegen is Prems scherpe blik op de rol van televisie. Deze is erg waardevol binnen het media landschap zoals het er nu is binnen de publieke omroep.
    Het een na laatste fragment waarin een jonge Karel de Graaf in een benarde situatie komt wanneer twee surinaamse machomannen elkaar in de haren vliegen en het decor afbreken (er wordt zelfs geschoten) is een exemplarisch voorbeeld hiervan.

    Na het zien van het fragment vraagt Prem zichzelf hardop af; moet de rol van televisie niet zijn deze strijd juist te tonen? een camera erop? Close? Want dat “even geduld” jongens jongens, dat is dat ongelofelijke saaie suffe en in een keurslijf van verwachting en rollen spelende Nederland. We laten de strijd zien in een beschaafde discussie, maar wanneer de gemoederen fysiek dreigen te worden zegt de (televisie makende) regisseur:”even geduld aub” Alsof de heren dan bedaren en ze weer in het decor hun verwachte rol gaan spelen.

    De werkelijkheid neemt het hier over, de werkelijkheid van emotie en gevecht over de situatie die er op dat moment aan de hand is met Suriname.
    Volgens Prem zou televisie zou juist die werkelijkheid moeten laten zien. Door tijd te nemen, door hoor en wederhoor en vooral door de kijker als intelligent te beschouwen en aan te spreken. En ik ben het daar ongelofelijk roerend mee eens.

    “…even geen geduld”

  2. Wat ik al verwachtte: dit zou een veel minder ijdele uitzending worden dan die van vorige week. Dat Margriet van der Linden een goede interviewer zou kunnen zijn of worden, pardon, dat gaat er bij mij niet in. Een goede interviewer vraagt niet ‘Hoe heb je het gedaan, Prem?’ en áls hij of zij het vraagt, dan zorgt hij of zij ervoor dat er een antwoord komt op die vraag.
    Dat bezwerend ‘Beheersbaarheid!’ zeggen, is ook fout. Dat moeten wíj, kijkers, maar concluderen. Ze is niet de psychiater van Prem.
    Toen Prem het had over de machtsspelletjes van bijvoorbeeld Professor Pim, De Koning en Obama — machtsspelletjes die Prem zo goed kende — toen had ze er op moeten inspringen.

  3. Molovich said

    Johan,
    Ik vermoed dat vandaag de dag weinig regisseurs van live-shows het beeld op zwart zouden zetten als er een vechtpartij gevolgd door een schietpartij tijdens de uitzending uitbrak. Ik vond het vooral vreemd om te zien hoe men dat destijds aanpakte, want je zag dat de cameramannen beneden hun werk bleven doen. Het was dus een keuze in de regiekamer. Vanwaar die keuze? Wilde men de kijker in bescherming nemen? Was het instinctief om ervoor te zorgen dat de gewelddadigheden geen navolging zouden vinden – het is voor sommigen immers best aantrekkelijk om zo op tv te komen? Of schaamde men zich? Ik denk het laatste.

    Hadie Ben,
    Om precies te zijn, noemde ik Margriet van der Linden destijds (naar aanleiding van het weergaloze programma ‘Het Gesprek van de Dag’ dat destijds dagelijks op tv-zender ‘Het Gesprek’ was te zien en dat om onbegrijpelijke redenen uit de programmering is geschrapt), en ik ga mijzelf maar een citeren “(…) misschien wel de beste interviewer die momenteel op de Nederlandse televisie achter zo’n gezellige talkshow-tafel plaatsneemt.” Een typering die ik als volgt wenste te staven (ik citeer weer): “Ze is scherp, stelt de juiste vragen, maakt intelligente conclusies en weet haar gasten daardoor altijd te prikkelen tot zinnige uitspraken. En ze staat altijd in dienst van het gesprek.”
    Ik geef toe dat ze nog niet helemaal uit de verf komt. Ze lijkt me nog steeds iets te bang om de controle los te laten. Waar ze bij Het Gesprek van de Dag juist zo goed in was, was het luisteren naar haar gesprekspartners en vervolgens de juiste, vaak prikkelende vraag te stellen. Een beetje zoals Theo van Gogh dat vroeger kon, ervoor zorgen dat een gesprek ook daadwerkelijk op een gesprek leek dat gaandeweg vorm kreeg en niet op een vooraf uitgestippelde invuloefening.

  4. Lisa said

    Mooi geschreven recensie met nuance, maar wat mij betreft mag Margriet van der Linden veel fellere kritiek krijgen.

    Ik viel gisteren avond van de ene verbazing in de andere. Van der Linden kwam op mij geirriteerd, ongemakkelijk en arrogant over. Om te beginnen haar lichaamshouding. Ze zat meerendeel van de tijd voorover, haar ene arm in een rare kronkel op haar stoelleuning en priemde daarbij minachtend met met haar ogen van onder haar strenge wenkbrauwen door richting Prem. Ze tikte ongeduldig op de tafel en maakte onrustige handbewegingen en gebaren. Ze hief zelfs meerdere keren haar vinger tegen hem op!
    Dan, haar stem. Snauwend, bijtend en met afkeurende `hmms`.

    Hoe is het mogelijk dat iemand met zo´n gebrek aan professionaliteit en vaardigheden op een zomergaststoel terecht komt?
    Ze stak zo treurig af, bij de enthousiaste en bevlogen Prem.

    En dan heb ik het nog niet eens over de inhoud. Wat hierboven in de recensie wordt beschreven, viel mij ook op. Ze liet hem geregeld op cruciale punten niet uitpraten. Het leek of ze hem voortdurend probeerde te betrappen (op wat mag god weten, misschien een gebrek aan zelfbeheersing of consequentheid, waar ze voortdurend op bleef hameren.) Ze miste een belangrijk punt, namelijk het door Prem onderstreepte verschil tussen Wilders en Fortuyn. En zo zijn er nog talloze voorbeelden. Het totale gebrek aan inleving en simpelweg interesse kwam steeds weer naar voren.

    De enige paar keer dat ik haar ijzige gezicht zag smelten, was wanneer Prem haar complimenteerde en haar inpakte met zijn eerlijke openhartigheid.

    Van der Linden kroop gisterenavond in een elitaire, minachtende rol en dat stond haar totaal niet.

    Gelukkig zal Prem daar niet van wakker liggen, lijkt me zo.

  5. Molovich said

    Ha! Mijn lief zat zich ook al zo op te winden over de lichaamshouding van Van der Linden. “Alsof ze continu in de startblokken staat”, zei ze. Mij stoorde het niet. Ik snap je punt, en ben het er wel mee eens. Maar ik wijt het vooralsnog aan gewenning, warmdraaien.

    De andere mogelijkheid is dat ze gewoon niet zo goed is in één op één gesprekken. In het programma waarin ik haar leerde kennen, had ze altijd minstens twee gasten. Maar ik blijf haar nog even het voordeel van de twijfel geven.

  6. Brian Patrickx said

    Ha, dit is in ieder geval een iets positiever recensie dan die van Brussen. Daar ben ik blij mee. Met veel van wat je zegt ben ik het eens.

    Toen het stuk over Charles Pallat voorbij kwam, moest ik wel onwillekeurig denken aan het verschil tussen Koningin Wilhelmina en de Koning van Denemarken in WW2. Dit is net zoiets.

    Ik ben het overigens volstrekt oneens met Radhakishuns mening over Kok, temeer daar hij geen bewijs heeft voor Koks zweren dat ie nooit meer bij BvD zou komen. Wat jammer was dat hij Fortuyn wel briljant noemde, maar dat hij niet aangaf waar dat uit bleek, met het getoonde interview. Fortuyn werd klem gezet door de interviewer en die liet hem vervolgens ontsnappen.
    Dat Pim veel erudieter was dan Wilders en dat die een ordinaire racist is, is duidelijk. Eruditie is ongelijk aan briljant zijn.

    Om aan te haken op je hook, het name-droppen: Het is voor mij best bevreemdend dat je het opmerkelijk vindt dat Radhakishun de namen van Surinamers die hij zijn hele leven al kent makkelijk kan uitspreken, te meer daar het geen ‘moeilijke’ namen zijn, maar ‘gewoon’ Nederlandse: Raymann, Tan, Beyer, Simons, Williams. Najib Amhali had trouwens heel goed in de compilatie gepast, net als de ShoufShouf cast! En Raoul Heertje aan de compilatie toevoegen was een leuke grap tussen vrienden geweest. Een gemiste kans.

    Ik begin wel een zwak te krijgen voor Van de Linden, zoooo slecht deed ze het niet, en ze was complementair aan het chaotisch gedrag van Prem. Dat is ook haar taak, een beetje orde in de chaos scheppen en een lijn aanbrengen voor mensen die Prem niet kennen.
    En je moet haar nageven dat ze haar rode lijn liet vallen, na terecht te zijn gewezen door Prem. Het is ook niet leuk en makkelijk als je meent een rode draad te hebben ontdekt, die meteen los te moeten laten!

  7. Max J. Molovich said

    Driewerf eens.

    Wat het namedroppen betreft. Het ging mij erom dat Prem in staat bleek zeven voor- en achternamen te noemen zonder te haperen. Uit z’n blote kop. Als ik bijvoorbeeld zeven van mijn beste vrienden probeer op te noemen haper ik al na drie. Nu is dit misschien niet zo’n goed voorbeeld omdat ik volgens mij niet eens zeven beste vrienden heb, maar u begrijpt wellicht wat ik bedoel.

    Qua WWII: dan is in dit geval Prem Koningin Wilhelmina die haar land ontvlucht en Charles de koning van Denemarken die bij zijn onderdanen blijft. Een leuke vergelijking, vooral in het licht van de vraagtekens die ik bij Prems loyaliteit voor zijn vriend stelde.

    Verder neemt Prem sowieso het woord briljant graag in de mond. Liefst uit gesproeken als BRIL-JANT met op beide lettergrepen evenveel nadruk, de ‘bril’ iets uitgerekt, en dat ‘jant’ als ferme punt. Wat Prem bijvoorbeeld briljant vond aan Pimmetje, was diens antwoord op de vraag van de interviewer of hij vond dat ook haar arme moedertje verplicht zou moeten zijn om in te burgeren: “Hou oud is uw moeder?” Ze bleek een jaar of vijftig, en zo maakte Pim haar in één klap tot een vrouw voor wie de weg open lag. Terwijl de interviewer wilde aantonen dat haar moeder het slachtoffer zou worden van Fortuyns politiek.

    Zoooo slecht deed Van der Linden het inderdaad niet. Maar ze kan wel veel beter, dat weet ik zeker. Ze liet de rode draad uiteindelijk inderdaad los, maar ze had ‘m naar mijn smaak toch net iets te lang vast te houden. Een euvel dat mij de week ervoor bij Victor und Rolf ook stoorde.

  8. jan said

    Ik kan me vinden in deze recensie en toch blijf ik op mijn hoede als ik de heer Prem hoor. In heel klein stemmetje zegt me dat er iets niet oprecht is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: