Het meisje dat van haar kat een handtas maakte

mei 15, 2009

Kattentas van Tinkebel

Ergens in het jaar 1932 was Salvador Dali in New York uitgenodigd voor een galerie-opening. Dali had voor de gelegenheid zijn vrouw Gala in een luier gehesen en haar met rode verf ingesmeerd. Ze was verkleed, zo legde Dali uit, als de Lindberg Baby.

De Lindberg Baby was het ontvoerde kind van volksheld Charles Lindberg, een piloot die het als eerste had gepresteerd om de oceaan over te vliegen van New York naar Parijs. De baby werd op 1 maart 1932 door zijn kidnappers uit zijn bed gehaald. Op 12 mei 1932 werd het vermoorde lichaam teruggevonden. En ergens in de weken daarna haalde Dali zijn grap uit op galerie-opening van een van zijn zeer welvarende Amerikaanse vrienden.

Dali’s grap viel bepaald niet in goede aarde. De gasten op de vernissage waren zo furieus op Dali dat ze zijn excuses eiste. Dali, die er nogal van hield zich in upperclass-kringen te bewegen, was bang dat hij nooit meer voor iets dergelijks uitgenodigd zou worden en bood zijn excuses aan. Waarna hij uit de Surrealisten werd geknikkerd, de invloedrijke kunstenaarsgroep uit de jaren ’30 onder leiding van André Breton. Een Surrealist mag namelijk nooit zijn excuses aanbieden voor een provocatie.

Zo heb ik het in ieder geval onthouden. U kunt deze fijne anekdote nalezen in Mijn Laatste Snik, de memoires van de surrealistische filmer Luis Buñuel. Warm aanbevolen trouwens, dat boek. Maar daar wilde ik het niet over hebben. Ik wilde het hebben over Tinkebell, een kunstenares die gisteren bij Pauw & Witteman te gast was om te praten over haar boek ‘Dearest Tinkebell’, dat gaat over de kleine honderdduizend haatmails die ze mocht ontvangen nadat ze van haar kat een handtas had gemaakt.

Mij was eerlijk gezegd meteen duidelijk waar het haar om te doen was. Om de hypocrisie van de Westerse mens aan te tonen. De Westerse mens die onbekommerd een stukje geslachte koe eet terwijl hij naar gebombardeerde Irakezen zit te kijken, maar wel furieus wordt wanneer iemand een tas van een kat maakt. Koeien liggen niet lief op je schoot te knorren.

Wat haar vooral zo duur was komen te staan, was denk ik niet zozeer dat ze haar kat vermoord had, maar dat ze er zo vrolijk over sprak. Dat het nog niet makkelijk was, om zo’n kat de nek om te draaien. Een heel gedoe. Net als het villen. Vooral de anus gaf problemen. En dat allemaal op zo’n vrolijke keurig-Oililly-meisje-moet-een-kikker-ontleden-tijdens-de-biologieles-toon. Daar houden de mensen niet van. Je kat vermoorden gaat al ver, hem villen om er een handtasje maken helemaal, maar er dan ook nog eens vrolijk over gaan zitten babbelen, dat is onvergeeflijk. En elke keer als een of ander groot forum op het wereldwijde web het filmpje waarin Tinkebell opgwekt babbelt over het villen van haar kat had opgepikt, stroomde haar mailbox vol met een tsunami aan haatmail, waarin haar de meest pijnlijke en langzame doodsoorzaken werden toegewenst, en waarin niet zelden de hoop werd geuit dat na haar dood haar open gespleten schedel dezelfde functie zou vervullen als de lauwwarme appeltaart in de film American Pie. Provocatie geslaagd.

En nu heeft ze een mooie selectie gemaakt van al die doodsbedreigingen. Daarnaast heeft ze een aantal van de ‘daders’ opgespoord. En dat blijken dan niet zelden keurige huisvrouwtjes, die in hun vrije tijd Keltische verkleedpartijtjes organiseren. Of 16-jarige hockeymeisjes die op internet over onbeantwoorde liefdes schrijven.

Ergens wel voorspelbaar natuurlijk. Toch vond ik het wel dapper hoe ze haar act volhield. Je moet het toch maar durven, de woede van zoveel mensen je op de hals halen. Alleen in haar antwoorden op de vragen van Bram Moszkowicz die een en ander niet in zijn universum kon plaatsen, schemerde wat door van de omstandigheden waarin ze haar kat de nek om had gedraaid. Haar kat had ze weg geplukt bij een familie waarvan de kinderen het katje zo nu en dan de trap afgooiden om te kijken hoe het stuiterde. Eigenlijk had ze de kat gered. De getraumatiseerde kat bleef echter tegen de muren oplopen. Dus was het wel zo humaan om het beestje uit z’n lijden te verlossen.

Maar dat zei ze nu. Had ze dat gezegd tijdens de presentatie van haar handtas, dan was de provocatie nooit geslaagd. Stom eigenlijk, dat ze nu toch wat van haar menselijkheid liet doorschemeren. Ook wel weer begrijpelijk, want niemand wil als monster gezien worden. Maar bij André Breton en de zijnen was ze er denk ik niet mee weggekomen.

Waar ze denk ik ook niet mee was weggekomen bij de Surrealisten, was het moralisme van haar kunst. Want moralistisch is het wanneer je je medemens op z’n hypocrisie en z’n selectieve verontwaardiging wenst te wijzen. Ik hou er nooit zo van om met m’n neus op m’n eigen hypocrisie te worden gedrukt. Niet alleen omdat het pijnlijk is om met je eigen hypocrisie geconfronteerd te worden, maar vooral omdat ik de mensen wantrouw die zichzelf verheven genoeg voelen mij daar op te wijzen.

Wat dat betreft was de eerder die avond op de televisie verschijnende Hans Teeuwen een waardiger voortzetter van de provocatieve traditie die de Surrealisten zo belangrijk vonden. Aan het eind van zijn Engelse voorstelling trok Teeuwen God af. Te oordelen aan het gebrek aan gelach, vond het Engelse publiek dit niet grappig. Maar Teeuwen bleef doorgaan met God af te trekken, waardoor het allemaal zeer onbehaaglijk werd. Twee minuten later zong de hele zaal desondanks, op de tonen van Annie’s Tomorrow dat ze van Hans Teeuwen hielden.

Advertenties

7 Reacties to “Het meisje dat van haar kat een handtas maakte”

  1. MeneerTim said

    Eigenlijk is Tinkerbell goed geslaagd in haar opzet. Moszkowicz bleek exemplarisch voor het publiek. Alles wat hij zei was “HOE KEN JE NOU EEN KATJE VERMOORDEN”, maar dan op zijn eigen trage wollige manier. En dat was precies waar het om ging.

  2. Molovich said

    Ja. Ik vond het ook wel jammer dat ze niet gewoon zei: “Nee, er was niks met m’n kat aan de hand, hij was in de bloei van z’n leven. Ik heb ‘m op schoot genomen, een beetje geaaid, zodat ie spinnend in slaap viel. En toen heb ik z’n nek omgedraaid. Knak zei het.” Eens kijken hoe meneer Moszkowicz dan had gereageerd. Maar aan de andere kant was ik ook wel blij dat ze zei dat haar katje getraumatiseerd was. Want dan was het voor mij toch ook weer wat makkelijker te plaatsen.

  3. Maeb said

    Dit is in feite gewoon een schitterend essay. Niet te lang ook. Het probleem met essays is dat ze te lang zijn. De auteurs krijgen geen genoeg van zichzelf. Neem Zwagerman. Hij is als een voetballer die voor het spelen van de bal standaard een dubbele schaar maakt (en dan de kracht mist voor een goede voorzet). Maar lees hierboven. Eén keer raken.

  4. Kornuit said

    Molo, waarom ga je nou WEEER een nieuwe site beginnen? Of is dit een stukkie HoogVerraaD?

  5. Molovich said

    Een mens moet een beetje in beweging blijven. Maar u mag het gerust als hoogverraad beschouwen, als dat u gelukkig stemt.

  6. Molovich said

    Goed trouwens, om weer iemand te treffen die het niet zo op Zwagerman heeft. Eigenlijk zouden we ons moeten verenigen. De Club Tegen Zwagerman (CTZ) bijvoorbeeld. Of de Zwagerman Anti-fanclub. Dat zal ‘m leren.

  7. […] Dali, daar heb ik ook een pleurishekel aan. En u? […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: